وقتی هوش مصنوعی، حافظه‌ی شما را می‌دزدد

  • یوسف مهرداد بی‌بالان

بگذارید یک آزمایش کوتاه انجام بدیم! آیا می‌تونید یک خط از آخرین چیزی که به کمک هوش مصنوعی نوشتید رو به یاد بیارید؟ منظورم از حفظه. من هم نتونستم. گروهی در دانشگاه MIT واقعاً این موضوع رو بررسی کرده‌اند.

آن‌ها ۵۴ نفر از بین دانشجویان و افراد حرفه‌ای رو انتخاب کردند و از آن‌ها خواستند در طی چند جلسه انشاءهای کوتاهی بنویسند. یک گروه از ChatGPT استفاده کرد، یکی از جستجوی گوگل، و گروه دیگه هیچ‌چیزی جز ذهن و حافظه خودشون ابزار دیگه‌ای نداشتند. روی سر همه‌ی افراد در حین نوشتن حسگرهایی قرار داده شده بود که فعالیت مغز آن‌ها را ردیابی می‌کرد.

گروهِ بدون ابزار، بیشترین فعالیت مغزی رو در میان این سه گروه داشتند. فعالیت مغزی گروه گوگل متوسط بود. اما گروه ChatGPT کمترین فعالیت مغزی رو داشتند. اما این داده‌های مربوط به فعالیت مغز، حتی بخش کوچکی از یافته‌های این تحقیق هم نیست.

۸۳ درصد از افراد گروه ChatGPT نتونستند حتی یک جمله از انشاء خودشون را، تنها چند دقیقه پس از نوشتن آن به یاد بیارند. برخی هم گفتند احساس می‌کنند تنها نیمی از انشاء متعلق به اون‌هاست. چند نفری هم گفتند احساس می‌کنند داشتند کار شخص دیگه‌ای رو ویرایش می‌کردند. انشاءهایی آن‌ها حتی کم‌کم شبیه به هم شدند. عبارات یکسان، ساختار مشابه و مثال‌های تکراری از افراد مختلف.

سپس محققان، گروه‌ها را جابه‌جا کردند. به افرادی که در مرحله‌ی قبل ابزاری نداشتند، ChatGPT داده شد و اون‌ها به خوبی ازش استفاده کردند، زیرا از قبل می‌دونستند چه می‌خوان بگند. افرادی که در ابتدا از ChatGPT استفاده کرده بودند، مجبور شدند به تنهایی و با تکیه بر دانش خودشون انشاء رو بنویسند و به همین دلیل به شدت به مشکل خوردند.

محققان این پدیده رو «بدهی شناختی» (cognitive debt) نام‌گذاری کردند. به این معنا که ابزار امروز به جای شما فکر می‌کنه، و شما بعداً تاوانش را می‌دید، و اون زمانی هست که مجبورید کارتون رو یادتون بیاد یا کارتون رو توضیح بدید.

یکی از چیزهایی که من از این مقاله یاد گرفتم اینه: اگر واقعن می‌خواهید چیزی رو یاد بگیرید، مغزتون رو وادار کنید که قدم اول رو خودش برداره، زیرا مغز چیزی رو که در ساختنش نقشی نداشته، نگه نمی‌داره.

مرجع:
https://arxiv.org/abs/2506.08872

گزیده:
ندارد

برای خروج از جستجو کلید ESC را بفشارید