آقای مهندس حامد عادلشاهیان از دوستان بسیار خوبی است که دوستی با ایشان مایه مباهات است.به لطف خانم دکتر تقی‏ياره و به امر ايشان،بهآقاي عادلشاهيان در انجام پروژه كارشناسي ارشدشانمشاوره مي‏دادم. امروز دنبال مطلبي مي‏گشتم كه ديدم مقاله ايشان در سايتي قرار داده شده است. خلاصه مقاله و آدرس آن را در ادامه آورده‏ام.

در حوزه مهندسي نرم‏افزار، تا آنجايي كه اطلاع دارم، تحقيقات و مطالعات انجام گرفته در زمينه مديريت و علوم انساني مرتبط با آن كمتر در ايران صورت مي‏گيرد و اصولاً انجام آن در ايران بسيار سخت است. شجاعت خانم دكتر در قبول و انجاماين پروژه واقعاً تحسين برانگيز بود. آقاي دكتر خسروي در دفاعيه پروژه بيانات جالبي داشتند. ايشان گفتند كه مندرابتدايسئوالاتم يك جمله مثبت و تشكر آميز مي‏گويم و بعد شروع به بيان سئوالات و ايرادات از ديد خودم مي‏نمايم. ولي اين بار مي‏خواهم اين كار را قلباً انجام دهم.

اميدوارم كه خانم دكتر و آقاي عادلشاهيان بتوانند موضوع پروژه را ادامه و آن را تكميل‏تر نمايند، چرا كه يكي از نيازهاي اصلي جامعه نرم‏افزاري ما حوزه موضوع پروژه است.

عنوانمقاله: ضرورت بكارگيري مدل بومي SPCOM توسط پيمانكاران پروژ ه هاي فناوري اطلاعات

خلاصه مقاله:
در حال حاضر انجام پروژه هاي فناور ي اطلاعات و نرم افزار يكي از مهمترين دغدغه هاي هر كشور بوده، كه اين موضوع حركت به سوي كاربرد مدل ها و استانداردهاي مديريتي اين پروژه ها توسط پيمانكار ان را ضروري مي نمايد. در اين تحقيق اهميت و جايگاه كنترل و پايش در مديريت پروژه هاي مذكور مورد بررسي قرار گرفته و با معرفي اجمالي مدل بومي كنترل و پايش پروژه هاي نرم افزاري (SPCOM) -طراحي شده درمركز رشد دانشگاه تهران – به ضرورت كاربرد اين مدل مي پردازد. دلايل اين ضرورت در پنج سطح مختلف كه شامل انجام، مديريت،ا ستانداردسازي، مديريت كمي و بهينه سازي فرآيندهاي كنترل و پايش است، به تفصيل شرح داده شده و خصوصيات و موفقيت هاي پيمانكاران، در هر سطح اين مدل بيان گرديده است.

هفته پیش یه کتاب خیلی جالب خواندم. اسم این کتاب «دایرةالمعارف بی‏نزاکتی یا چطور کفر مامان رو در بیاریم» نوشته آر.جی.فیچر و ترجمه تبسم آتشین‏جان، چاپ ششم از نشر حوض نقره بود.
این کتاب سعی دارد تا نکات مهمی! را به کوچولوها بیاموزد.
بخشهایی از آن را انتخاب کردم و تقدیم می‏کنم به «رها» کوچولو.
-می‏دونی همه جازیستهای موفق وقتی بچه بودن، موقع غذا خوردن مدام با قاشق می‏زدن روی ظرفشون
-علم ثابت کرده وقتی غذا رو بمالی به صورتت خوش مزه‏تر می‏شه
-اگه گفتی کاغذ توالت چند متره؟
– مامان عاشق نقاشی‏های توست. دیوارهای اتاقشو …
-بعد از عبارت «تو دیگه بچه نیستی» منتظر شنیدن یه چیز ناخوش‏آیند باش
-نذار کسی سرت شیره بماله. غذای تو بشقاب مامان و بابا خیلی خوش‏مزه‏تر ازغذای توی بشقاب خودته
-یادت باشه که آدم قبل از اینکه قاشق داشته باشه، انگشت داشته
-ته بستنی قیفی جایزه هست. اول ته شو بخور
-می‏خوای گربه رو راحت‏تر پیدا کنی؟ به پاهاش شکلات بمال
-سی دی مثل بشقاب پرنده است. می‏گی نه. امتحانش کن

واقعاً مادرانمون چقدر برامون زحمت کشیدند و جداً بهشت براشون خیلی کمه.
خوش باشید.

یکی از ایراداتی که به جاوا در مقابل دات نت وارد است، سخت و تخصصی بودن انتخاب کتابخانه‏ها و منابع متن بازي است كه در سراسر اينترنت پخش شده‏اند. شما با جنگلي از تكنولوژي و نيز اسامي مواجه مي‏شويد كه يكي از مهم‏ترين و حساس‏ترين كارهايي كه بايد انجام دهيد، انتخاب اين بستر است. به عنوان نمونه، چند روز پیش، سری به نیما زدم.نیمایکی از همکاران خوبم در واحدR D شرکت در حوزه جاواست. دیدم یک تکه کاغذ روی مونیتورش چسبانده. کنجکاوانه پرسیدم اینها چیست؟ گفت لیست مواردی است که باید در موردشان تحقیق کنم.لیست بلند بالایی از تکنولوژی‏هاي مبتني بر جاوا.

در مقابل تكنولوژي‏هاي مبتني بر دات نت به دليل عدم وسعت و گستردگي در اين سطح و انحصاري بودن، انتخاب شما را راحت‏تر مي‏كند.(جاي مهندس محمدرضا معطر عزيز خالي كه شديداً به اين مسئله اعتراض كند!) البته توصيه من اين است كه در اين گونه پروژه‏ها، همان كاري را انجام دهيد كه مايكروسافت مي‏گويد. در غير اين صورت خيلي بايد هزينه نماييد. نكته بسيار جذاب قضيه اين است كه حداقل در ايران، وقتي شما با ابزار و تكنولوژي‏اي كار مي‏كنيد، به سبب تسلط روي آن، به ديگران موضوع مورد علاقه خودتان را توصيه مي‏نماييد. نكته جذاب ديگر آن است كه بعضي از چيزها نيز مد مي‏شود.

مهندس هادي مي‏گفت كه در يكي از كتابها فصلي در مورد انتخاب زبان برنامه‏نويسي صحبت شده بود و آخر نويسنده گفته بود كه بخش عمده‏اي از معيار انتخاب زبان به آشنايي شما با آن برمي‏گردد و نه چيز ديگر.

در مورد ابزارهاي كمك مهندسي يا CASE، مسئله نيز به همين منوال شده است. بلوغ ابزارها و ميزان راحتي كاربر بسيار مهم و اثرگذار در انتخاب آن است. سطح كمكي هم كه از ابزار مي‏خواهيد، به نوبه خود تأثيرگذار خواهد بود. Agile Modeling اصلي دارد با عنوان”استفاده از ساده‏ترين ابزار”. حتي استفاده از تخته سياه وسفيد بسیار می‏تواند مفید باشد.

آدرس زير ليستي از ابزارهايي كه UML را پشتيباني مي‏نمايند، نشان مي‏دهد. به نظر شما كدام یک ابزار مناسب‏تري است؟

http://www.objectsbydesign.com/tools/umltools_byDate.html

به لطف آقاي مهندس خوش‏رفتار، با شاخه جديدي از مهندسي و به خصوص مهندسي نرم‏افزار آشنا شدم كه كارهاي تحقيقاتي و پژوهشي وسيعي در آن انجام مي‏گيرد.

مهندسي نرم‏افزار تجربي يا Empirical Software Engineering شاخه‏اي از مهندسي نرم‏افزار است كه سعي دارد تا تجارب و نتايج عملي استفاده از كاربرد حوزه‏هاي مختلف مهندسي نرم‏افزار را سازماندهي و ارائه دهد.

جالب آن كه بسياري از كشورها، داراي سازمانهاي مستقل و قوي و تحت حمايت دولت براي اين كار هستند.

آدرسهاي مفيد را براي مطالعه در زير آورده‏ام.

Empirical Software Engineering An International Journal

Empirical Software Engineering @ National ICT Australia

EASE Projct @ Japan

بالاخره شماره دوم نشریه شیءگرایی مدار آماده ارائه شد. به همه دوستانم در نشریه خسته نباشید عرض می‏كنم.

فردا خانم بزرگي آن را در سايت نشريه قرار خواهند داد. علاوه بر آن علاقمندان مي‏توانندبا ارسال ايميل به سركار خانم بزرگي، شماره دوم را از طريق ايميل دريافت نمايند.

بی‏صبرانه منتظر دريافت نظرات، انتقادات و پیشنهادات خوانندگان هستیم.

منظر معادلی است که آقاي دكتر رامسين برایالگویFaçade انتخابکرده است. پيشنهاد من ايناست كه واژه دريچه هم معادل خوبي است. آقای بهروز بختیاری معادل نما را انتخاب کرده‏اند و در وبلاگ خود(مهندسی نرم‏افزار) به بررسي آن پرداخته‏اند. كلمه Façade ريشه فرانسوي دارد و از تغيير حرف c نيز پس از تايپ آن در Microsoft Word كاملاً مشخص است.

برداشت شخصي من از اسامي آن است كه اسامي بارمعنايي دارند. به عنوان مثال وقتي كلمه “سازگارساز” را براي Adapter به كار ميبريد، بدون آن كه بدانيد اين الگو چيست، از معناي اسم آن ميتوانيد حدس بزنيد كه اين الگو براي سازگاري دو يا چند چيز به كار ميرود. هر چند کهاذعان دارم که گل سرخ با هر نامی زیباست.
مطالعه نوشته‏هاي آقاي بختياري را اکیدا” توصیه می‏نمایم.

یادم نمی‏آید که در جایی خواندم یا از کسی شنیدم که تحقیقی در مورد اینکه چرا نرم‏افزار در ایران مانند سایر صنایع رشد نکرده انجام شده و نتیجه تحقیق این بوده که مهم‏ترین عامل عدم گسترش نرم‏افزار به عنوان یک صنعت این موضوع دانسته شده بود که پیشروان این حرفه، افراد فنی بوده‏اند و نه افراد کاسب (business man). بگذریم.
اگر مدیری از شما پرسید که معماری نرم‏افزار چیست، چه جوابی به وی می‏دهید؟
از دید مدیریت، معماری نرم‏افزار از سه جنبه قابل بررسی است:
اول: معماری (architecture)مفهومی از جنس طراحی و غیرقابل مشاهده و مرتبط با طراحی سیستم نرم‏افزاری است. معماری مرتبط با تصمیمات مهمی در مورد ساخت یا خرید مؤلفه‏های مهم سیستمی است که می‏خواهد تولید شود. از این رو در پی انجام معماری، مشخصات مؤلفه‏های مورد نیاز، استخراج و از این رو هزینه و زمان تولید مؤلفه‏هایی که باید تولید شوند و نیز هزینه و زمان خرید و مونتاژ مؤلفه‏های قابل خریداری و … مشخص خواهد گردید.
دوم: معماری مبنا(baseline architecture) خروجی قابل مشاهده و قابل اجرا که در حقیقت بخشی از سیستم نرم‏افزاری است که جهت اثبات انتظارات از قبل تعیین شده سیستم(کارکردها و معیارهای کیفی مکتوب در مستند چشم‏انداز – Vision) مطابق با معیارهای کسب و کار پروژه یا محصول (هزینه، سود، زمان، تکنولوژی، پرسنل و … مندرج در مورد کسب و کار پروژه -business case) تولید می‏گردد.
سوم: توصیف معماری (architecture description) که بخشی از معماری مبناست و شامل مستندات متنی و تصویری به همراه مدلهای طراحی از معماری نرم‏افزار است. توصیف معماری در حقیقت پلی است بین مفهوم غیر شهودی (مفهوم معماری)و خروجی‏های قابل مشاهده(معماری مبنا به عنوان نرم‏افزار قابل اجرا).

سئوال جدیدی مطرح می‏شود و آن این است که: از دید افراد فنی معماری دارای چه جنبه‏هایی است؟